Paaspreek 12 april 2020, Protestantse Gemeente Grootegast-Sebaldeburen, Johannes 20,1-18

Ds. Rina Mulderij

Gemeente van Jezus, de Opgestane Heer, 

We hebben de afgelopen weken gezien dat de natuur na de winter weer helemaal tot leven is gekomen. De lammetjes dartelen in de wei. De vogels zingen dat het een lieve lust is en we zien van alles voorbij komen, nu we de tijd hebben om er eens goed voor te zitten. En er komt van alles langs, nu het minder druk is op de weg en wij mensen wat minder ruimte in nemen, nu we thuis moeten blijven uit voorzorg om anderen niet aan te steken. Zo biedt de vogelbescherming voor de thuiszitters een online cursus vogels herkennen aan [https://www.vogelbescherming.nl/ontdek- vogels/kennis-over-vogels/online-vogelcursussen], want mensen vragen zich af: welke vogel zie of hoor ik nu toch? Ook zien wij weer vlinders voorbij vliegen. Ik heb bij voorbeeld al een citroentje, een koolwitje en de kleine vos gezien achter het huis of toen ik van de week heb gewandeld. Je moet toch wat in beweging blijven. 

Vlinders staan symbool voor gelovigen in Christus en ook voor Jezus zelf. Een vlinder is eerst een rups geweest. Een rups is vanaf het moment dat hij uit het eitje is gekomen, op zoek naar eten. Het kinderboek Rupsjenooitgenoeg is hierop gebaseerd. Op een gegeven moment is het klaar met eten en vormt de rups een cocon. Nauwgezet weeft de rups zich helemaal in en als de cocon klaar is, lijkt het wel of er geen leven meer in zit. Maar schijn bedriegt! Alles op alles zet de rups om te transformeren in een vlinder en op een dag gaat de cocon open: er komt een prachtige vlinder uit. De vlinder 

vliegt weg en de cocon laat hij achter. Hij gaat het nieuwe leven in, het hemelse tegemoet. 

Tijdens begrafenissen zie ik zo nu en dan ook vlinders voorbij vliegen, als we naar het graf gaan om een geliefde te begraven in de schoot van de aarde. Ze kunnen dan symbool staan voor de ziel die naar de hemel gaat, want het aardse is van voorbij. Zo gebeuren er rondom de ter aarde bestelling wel meer bijzondere dingen, die voor de nabestaanden als zeer troostvol kunnen werken. Zoals de vele vogeltjes die van hartenlust zongen, toen een moeder werd gedragen naar haar laatste rustplaats. Dat klonk familie en vrienden als een eerbetoon in hun oren, dat de Schepper hun speciaal de opdracht had gegeven om te zingen en zo moeder thuis te halen. 

Een ander element uit het opstandingsverhaal, waarin we Jezus als een soort vlinder kunnen zien, heeft te maken het linnen dat zowel de geliefde leerling als Simon Petrus in het graf aantreft. Hiermee sluiten zij grafroof uit, want wie steelt er nu een naakt lichaam uit een graf? Dan roof je toch alles mee? De geliefde leerling en Petrus vormen samen twee getuigen die je nodig hebt om na te gaan of het verhaal wel klopt (Deuteronomium 19,15 en Johannes 8,17). Helaas werd het getuigenis van vrouwen in de eerste eeuw vaak niet geloofd. Een dikke anderhalve eeuw later werd het getuigenis van Maria uit Magdala zelfs weggezet als een hersenspinsel van een hysterische vrouw of het was wensdenken van Jezus’ volgelingen dat zij allemaal gehallucineerd zouden hebben, dat Jezus was opgestaan [argument tegen het christendom van Celsus: https://nl.wikipedia.org/wiki/Celsus_(filosoof). Die linnen doeken en speciaal het gezichtsdoek, dat apart lag opgerold, geven aan dat er iets anders aan de hand is. De overledene is hier niet meer te vinden, maar is weggegaan en hij heeft de doodskleren achter zich gelaten. Er zit trouwens wel wat verschil tussen de reactie van Petrus en die van de geliefde leerling, want van de laatste lezen we dat hij ziet en gelooft en van Petrus komen we niets te weten. Wat de geliefde leerling gelooft, dat wordt niet verteld, maar zeer waarschijnlijk herinnert deze leerling zich dat Jezus aan tafel heeft gezegd dat hij naar de Vader terug zou keren (Johannes 14,29). Maar verder wordt dit geloof niet door de Schrift ondersteund. Beide leerlingen gaan terug naar het huis waar ze vandaan komen, maar hoe zij dat doen, daar lezen we niets over. 

Het accent ligt in dit verhaal op de ontmoeting tussen de Opgestane en Maria, die als getuige van die ontmoeting de broeders en zusters de goede boodschap overbrengt. Ook dan horen we geen reactie van de leerlingen: geloven ze Maria op haar woord en komen ze in actie? Daar zwijgt de tekst over. 

Als gelovigen van nu moeten wij het doen met het getuigenis van de opstanding zoals het ons is overgeleverd. We kunnen de bewijzen van het geopende graf en de linnen doeken die zijn blijven liggen, niet zelf tot ons nemen. We moeten het doen met van horen zeggen. Toch biedt de evangelist Johannes ons een opening: dat doet hij trouwens op diverse plekken in het evangelie. Een handreiking om zelf getuige van Jezus, de opgestane Heer te zijn geeft Johannes ons in de geliefde leerling, die geen naam draagt. In die geliefde leerling kun jij jou zelf lezen, kun jij zien hoe Jezus tot jou spreekt. Maar deze volgeling zonder naam is niet de enige toegangspoort in het opstandingsverhaal, door wie jij geloof je eigen kunt maken zonder dat je het zelf gezien moet hebben. Ook Maria biedt jou die toegang. Jezus spreekt haar aan in haar hart door Maria’s naam te noemen. 

Ook wij kunnen de opgestane Jezus ontmoeten, zoals na die tijd Saulus Jezus ervaren heeft op weg naar Damascus en zo velen na hem, die Jezus bij hun naam heeft geroepen, waar zij waren: aan het werk, in de achtervolging, in hun jarenlange zoeken naar Christus, wanneer ze juist niks deden of wanneer nood en verdrukking hen benauwden. Ook worden en zijn wij eens aangesproken door Jezus, die ons in het hart roept vanuit Gods liefde voor ons. Dat maakt dat wij het lege graf niet zelf hoeven te zien om in Pasen te geloven. Het gaat om God in Jezus te leren kennen via de getuigenissen die wij tot ons kunnen nemen en om zijn stem te horen, wanneer hij ons weg roept uit donker en zonde. En Hij zet ons in het licht, opdat ook wij eens transformeren van een rups naar een vlinder, opdat wij zullen leven met God, die ook onze Vader is. Amen. 

Via Youtube is nog een afspeellijst voor Pasen 2020 te vinden met een Paasverhaal voor de kinderen: https://www.youtube.com/playlist?list=PLnE6i7fpyrI9BAZQCZHrinVPfkr9EKgRc

Contactgegevens

Protestantse gemeente Grootegast/Sebaldeburen

Goede Herderkerk, De Gast 2, 9861 BM te Grootegast

0594-613073

Contact via email