Preek gehouden op 23 december 2018, PG Grootegast-Sebaldeburen, Lucas 1,39-45

Ds. H.C. Mulderij

Gemeente van Jezus Christus,

Vandaag begin ik met een vraag voor ons allen: waar heb jij ooit de Geest van God ervaren? Hoe beleefde jij dat Gods Geest in je was, dat God je aanraakte met zijn vuur? Dat je merkte dat God jou met Zijn Geest gevuld heeft, dat de Eeuwige in jou werkzaam is? De ervaring met Gods Geest zou niet beperkt moeten zijn tot Pinkstergemeenten of evangelicale gemeenschappen, maar elke dag, elke viering zou er gelegenheid mogen zijn, waar we iets van Gods nabijheid mogen ervaren. Ik besef dat deze vraag naar Gods Geest ook geen gemakkelijke is, want misschien heb je het nog nooit meegemaakt of weet je het niet dat je zo iets hebt ervaren.

De Bijbel reikt ons voorbeelden aan van mensen die een bijzondere ervaring met God hebben mogen ontvangen. Al vanaf het begin bij het volk Israël stort God zijn Geest over mensen uit. Soms is dat een bepaalde categorie mensen zoals de profeten en denk ook aan de koningen, op wie Gods Geest rust. Van zowel Saul als van David wordt gezegd dat hij doordrongen was van Gods Geest. Maar denk ook aan het verhaal van (Numeri 11,24-30) Mozes en de zeventig oudsten, die delen in de Geest die op Mozes rust en daarna beginnen deze oudsten te profeteren. Zelfs twee oudsten Eldad en Medad die in het kamp waren gebleven, profeteren. Dit blijft niet onopgemerkt en Jozuameldt het bij Mozes: “Zeg dat ze daarmee ophouden!” Daarop reageert Mozes met de woorden: ‘Denk je soms dat jij voor mijn belangen moet opkomen? Legde de HEER zijn geest maar op heelhet volk! Profeteerde iedereen maar!’ Ik vind dit een heel bijzonder verhaal in de woestijn. Het laatmij een wens, een verlangen van Mozes zien, dat iedereen zo’n relatie met God heeft, dat je alleen nog maar kan doen en zeggen wat God van ons wil. Dit communiceert de profeet Joël ook in dewoorden: “Ik zal mijn geest uitgieten over al wat leeft. Jullie zonen en dochters zullen profeteren,oude mensen zullen dromen dromen, en jongeren zullen visioenen zien.” (Joël 3,1) Dit klinkt onsbekend in de oren, niet waar, want Petrus haalt de profeet Joël aan, wanneer hij tijdens het Pinkstergebeuren (Handelingen 2,17) verkondigt, wat er die dag gebeurt: dat de mensen met de heilige Geest gevuld worden.

Hetzelfde vindt plaats hier bij Maria en Elisabet: Elisabet wordt vervuld met de heilige Geest. Lucas gebruikt hier exact dezelfde woorden voor het vullen met de heilige Geest als in het Pinksterverhaal. Krijgen wij hier al in de intimiteit van Zacharias’ huis te maken met een Pinkstergebeuren? Een voorbode van wat er straks komen zal, wanneer de vroege Jezusgemeenschap Gods Geest geschonken krijgt? Net als Maria is Elisabet ontvankelijk voor wat God gezegd heeft. Terwijl Zacharias vanwege zijn ongeloof in de hemelse boodschap niet kan spreken, maakt Gods Geest de lippen bij Elisabet los. Elisabet ‘weet’ via de Geest wie hier bij haarover de drempel komt. Hier komt meer dan alleen maar haar familielid Maria binnen: hier is Gods belofte aan het werk.

Ook kun je dit zien als het begin van Johannes de Dopers’ werk voor de Allerhoogste, dat bovendien zijn weerslag krijgt op zijn moeder. Én dit is een unicum in de Bijbel: dat naast de vrucht van de schoot een zwangere vrouw gevuld wordt met de heilige Geest én ze begint met profeteren.

Dus, wat hier gebeurt, is bijzonder. Dit werpt ook zijn licht op het latere profetenwerk van Johannes de Doper, dat hij naast de werking van Gods Geest ook wat van zijn moeder heeft meegekregen, om te spreken, wanneer er niet gezwegen moet worden. Om te zien dat God ook in het bijzondere werkt, zoals dat er een nieuwe tijd aan zal komen, waar zonder tussenkomst van een man een jonge vrouw zwanger wordt via de kracht van Gods Geest. Daarbij toont deze ontmoeting, waar het God om te doen is, namelijk om de inclusieve liefde, dat God voor ieder mens liefde opvat en dat wíj, gemeente, ons die liefde eigen kunnen maken via Gods Geest. Dat, ook al wijkt er iets af, dat wat deze samenleving als ongewenst, als ongepland ziet, dat wij daar achter Gods werk mogen ontdekken, zoals Elisabet geopenbaard krijgt, dat in Maria Gods nieuwe toekomst al bezig is.

En wij, kunnen wij dit ook ervaren? Binnen deze tijd, in deze Nederlandse setting merk ik dat we op een soort van breekpunt in geloven staan. De oude wijzen van geloofsoverdracht werken niet goed meer bij mensen nu. Ze sluiten daar niet passend op aan. Geloofsgemeenschappen zijn in beweging. Er is wel geloof onder mensen te vinden, maar vaak vindt het niet meer plaats in de geïnstitutionaliseerde vormen van gemeenschap. Ook de Geest van God is buiten deze kerk te vinden, zelfs bij mensen die niets van de kerk willen weten. Ik merk dat dit wat tegen het zere been van gelovigen in Christus kan zijn, maar daarmee devalueer ik het werk van Gods Geest zeker niet. Wat ik hiermee wil zeggen, is dat God groter is dan de kerk, dat Hij zijn werk op aarde ruimer ziet dan dat Hij alleen voor wie in de kerk zitten, inspirerend werkt. Zowel buiten als binnen deze gemeenschap van gelovigen doet God mensen opstaan en zet Hij mensen aan tot liefde voor de naaste, voor wie buiten boord valt, voor wie links gelaten worden, voor wie net even anders zijn. Daarin is Gods liefde zo groot, dat Hij zelfs in de harten van wie niet in Hem geloven, werkt, want zo rijk is Gods genade.

En het gaat ook om ons: hoe ontvankelijk zijn wij voor Gods Geest? Ik weet dat sommigen onder ons dit heel graag zouden willen ervaren, dat God zijn Geest uitstort, maar die het nooit hebben meegemaakt. Of waar mensen getuigen van Gods liefde voor alle mensen, dat ze Gods aanwezigheid voelen. Ik kan niet zeggen dat de één minder is dan de ander, maar wij allen zijn kind van God, elk met een eigen ervaring van Gods liefde voor ieder mens. Dit is de grote gemene deler. God geeft via Zijn Geest ons allen talenten, opdat wij Zijn liefde op verscheidene wijze doorgeven.Daarin is Elisabet, wier naam betekent “aan God gewijd”, ons een voorbeeld, dat ook wij geroepenzijn om een levende getuige van de Allerhoogste te zijn. Elisabet is voor ons een leermeesteres voor hoe wij, jong én oud, Gods goedheid mogen uitdragen in ons bestaan. Dat wij in de verschillende zaken, daar waar het leven anders voor ons is gelopen, waar we in iets vreemds mogen ervaren dat God aan het werk is. Dat daar Gods Geest werkt aan zegeningen voor ieder mens – daar mogen wij gevuld worden met Gods Geest en wij zullen leven als bevrijde mensen! Amen.

Contactgegevens

Protestantse gemeente Grootegast/Sebaldeburen

Goede Herderkerk, De Gast 2, 9861 BM te Grootegast

0594-613073

Contact via email