Preek gehouden op 14 maart 2018 voor PG Grootegast-Sebaldeburen, Psalm 126 en Johannes 12,24-26

Ds. H.C. Mulderij

Gemeente van Jezus Christus,

Het is een wonder dat zaad vrucht zal geven. Daar staan we soms niet zo bij stil, wanneer wij weer voedsel op ons bord krijgen. Zonder graan dat gezaaid en geoogst wordt, zonder bomen die geënt en geplukt worden, zonder insecten die van plant naar plant vliegen en alles wat er verder bij het verbouwen van groente, planten en dergelijke komt kijken, zonder dat alles zou ons leven er heel anders uit zien. En dan heb ik het nog niet eens over de mensen die met honger in de buik zich teruste proberen te leggen... We zijn vanwege wereldwijde landbouw minder afhankelijk van de seizoenen en van wat ons toevalt geworden. En toch kennen ook wij onze zorgen, want we weten niet of elke oogst wel lukt. Elk jaar is het voor landbouwers toch afwachten wat de opbrengst is en welke prijs zij voor de gewassen zullen krijgen.

Over dat zaad vruchten zal geven, dat werd in vroegere tijden als een regelrecht wonder gezien dat God jou schonk. Iets waar mensen niet helemaal bij konden om dat te verstaan en het beeld dat als zaad in de aarde valt, heeft Paulus ook gebruikt in 1 Korintiërs (1 Kor. 15,39-44) om het opstandingslichaam iets duidelijker te maken voor een gemeente die zocht naar verstaan van dit mysterie. Maar ergens blijft het ook een geheimenis van het zaad dat in vrucht transformeert. Je ziet het zaaien, de korrels vallen in de aarde en daar bedekt, speelt zich een heel proces af, zonder dat wij het kunnen zien. Wat we wel kunnen zien, is hoe het groeit, bloeit en haar opbrengst geeft, opdat wij zullen leven.

Zaaien en oogsten is een proces, dat niet alleen in de aarde, maar ook in ons eigen bestaan voor komt. In de eigen binnenkamer speelt zich heel wat af, dat niet voor de buitenwereld en soms ook niet voor de mensen die jou na staan, zichtbaar is. Zaaien kun je vergelijken met dingen die je kunt loslaten. Iets dat wij in deze voorbereidingstijd voor Pasen ook willen doen, want er is veel afleiding die onze relatie met God vertroebelen, die ons bij Hem willen weg houden. Maar zaaien kun je ook vergelijken met het begraven van iemand die jou dierbaar is – vandaar dat het zaaien in Psalm 126 met tranen gepaard gaat. Loslaten doet pijn. Het gaat niet altijd even gemakkelijk, als je merkt dat bepaald gedrag, een houding jou niet meer helpt, als je in het leven ouder, volwassen wordt, als je niet meer door zonde, schuld, het negatieve naar beneden wil worden getrokken – dat je die dorre takken hout van jouw levensboom weet te laten snoeien, zodat er ruimte voor nieuwe takken vol met sap, vol met genadevolle verlossing zal komen.

Ook kun je het proces van het zaaien vergelijken met een positieve inspanning die je wilt leveren voor een bepaald doel. Dan spelen hoop en verwachting een grote rol. Je hoopt dat jouw bijdrage, jouw offer voor de goede zaak niet tevergeefs is geweest. Zaaien brengt altijd risico met zich mee, want nooit staat de uitkomst vast. Je vertrouwt erop dat het goed gaat, maar vaak moet je de plannen bij stellen, omdat het leven anders verloopt. Onverwachte dingen komen op je pad. Iemand ontdekt een betere manier van aanpakken of kijkt er op een andere manier tegenaan. Een gevleugelde uitspraak hierin is: ‘1% inspiratie en 99% transpiratie.’ Zaaien vraagt om hard werken, volhouden ook in moeilijke tijden, dat je dan de toekomst voor ogen blijft houden.

Vaak zien we wanneer iemand succes heeft, alleen het eindproduct van dat succes en denken wesoms afgunstig: ‘dat wil ik ook!’ We hebben geen oog voor wat die persoon heeft moeten nalaten,heeft doorstaan: zoals bij professionele sporters, die een strak regime van slapen, eten, trainen moeten hanteren, zodat er weinig ruimte voor een sociaal leven over blijft. Of waar sommigen tijd vrij moeten maken voor bij voorbeeld hun kinderen, zodat zij er helemaal zonder afleiding voor hen zijn. Waar perioden van hard werken, ook afgewisseld moet worden met tijd voor jezelf, voor ontspanning, want de boog kan niet altijd gespannen staan.

Over het spannen van de boog ken ik nog een mooi verhaal van de woestijnvader Antonius de Grote uit de 4e eeuw – hij heet zo, omdat hij één van de stichters van de vroege monnikenbeweging in de woestijn is geweest.

‘Over Antonius gaat het verhaal dat hij een keer met een groep monniken buiten het klooster aanhet relaxen was. Een jager kwam toevallig voorbij. Hij ergerde zich aan het gezelschap, want hij vond dat ze zich niet als serieuze monniken gedroegen. Antonius zei tegen hem: “Leg je pijl eens op je boog en span hem.” De jager spande de boog, maar Antonius zei: “Span hem verder.” De jager spande de boog nog verder. En opnieuw zei Antonius: “Spannen!” Toen zei de jager: “Vader, als ik de boog nog verder aanspan zal hij een keer breken.” Waarop Antonius antwoordde: “Inderdaad, deboog kan niet altijd gespannen zijn. Hetzelfde geldt voor het werk van de levensheiliging waar wij mee bezig zijn. Als ik te veel van de monniken vraag, bestaat de mogelijkheid dat op den duuriemand bezwijkt en breekt. Daarom laat ik af en toe de regels een beetje los.” De jager begreep wat Antonius bedoelde, kreeg berouw en vertrok, opgebouwd door wat de oude man hem had geleerd.’(uit: Woestijnvaders. Inspiratie voor nu, http://woestijnvaders.com/wp- content/uploads/2016/01/ND_20-nov-2015-copy.pdf)

Ook op het gebied van gelovig zaaien kan onze boog niet altijd gespannen staan. Het vraagt om reflectie, kijken naar: ben ik wel op de goede weg? Hoe draag ik bij aan Gods koninkrijk dat dit dichterbij komt en als ik uit koers ben geraakt: hoe kom ik God in mijn bestaan weer tegen, hoe keer ik mij naar God om en laat ik mij door Gods Woord weer op de goede weg leiden? Ook dit proces gaat met tranen gepaard, waar soms dingen achter gelaten moeten worden. Het vraagt om: hoe willen wij delen in het wonder van het zaad, in de graankorrel, die in de aarde valt en sterft, in Jezus Christus, die wij willen volgen? Zijn wij bereid om los te laten om met beide handen nieuw leven te ontvangen? Om het oude leven te transformeren, om tranen in lachen en gejuich te zien veranderen? Dat God ons leven ondersteunt, hoe onze weg ook gaat en dat wij elkaar onderweg weten te bemoedigen, waar nodig rust geven. Dat God uiteindelijk ons doet leven in zijn rijk dat komen zal. Amen.

Contactgegevens

Protestantse gemeente Grootegast/Sebaldeburen

Goede Herderkerk, De Gast 2, 9861 BM te Grootegast

0594-613073

Contact via email